Ferment & Susz_Lab (2025)

Ferment & Susz_Lab to projekt badawczo‑koncepcyjny poświęcony przyszłości żywności i roli, jaką mogą odegrać tradycyjne metody jej przetwarzania. Z roku na rok ubywa osób pamiętających techniki takie jak kiszenie, suszenie czy sezonowe konserwowanie produktów. Zanika również znajomość lokalnych odmian owoców i warzyw – wiedza kiedyś obecna w każdym domu. 

Projekt proponuje powrót do tych praktyk. Jest koncepcją zarówno ruchu, jak i miejsca – przestrzeni, która umożliwiłaby odzyskiwanie dawnych umiejętności, rozwój kompetencji żywieniowych oraz wspieranie międzypokoleniowej wymiany doświadczeń. 

Uczestnicy projektu 

• Zofia Hernas – projektantka, badaczka, rezydentka Apteki Designu 2024-2026 

• Anna Dudziak – projektantka, badaczka 

• Klaudia Kasprzak – projektantka, badaczka 

Czas trwania projektu
marzec – sierpień 2025 

Szczegółowy opis
Ferment&Susz_Lab powstał z potrzeby przyjrzenia się temu, jak mogłaby wyglądać współczesna, miejska przestrzeń wspierająca świadome, naturalne przetwarzanie żywności. Projekt łączył research, analizę społecznych potrzeb oraz opracowanie koncepcji miejsc i działań edukacyjnych, które mogłyby funkcjonować w dzielnicy Wesoła. 

Punktem wyjścia była obserwacja, że tradycyjne umiejętności związane z fermentowaniem, suszeniem czy przygotowywaniem przetworów zanikają, choć jednocześnie rośnie zainteresowanie zdrowiem, ekologią i powrotem do bardziej zrównoważonego stylu życia. W wielu współczesnych mieszkaniach brakuje jednak przestrzeni, warunków i wiedzy, by takie działania realizować samodzielnie. 

Dlatego w ramach projektu zaproponowano: 

• koncepcję warsztatów edukacyjnych – uczących naturalnych metod przechowywania żywności, 

• idee otwartych, wspólnotowych pracowni – miejsc, w których można dzielić się sprzętem, przestrzenią i wiedzą, 

• model działań międzypokoleniowych, oparty na wymianie doświadczeń między osobami młodymi i seniorami, 

• punkt konsultacyjny w Aptece Designu, umożliwiający prezentację założeń projektu i zbieranie opinii mieszkańców. 

Projekt pokazał, że tradycyjne metody przetwarzania żywności mogą być nie tylko sposobem na zachowanie dziedzictwa kulinarnego, ale również narzędziem budowania odporności społeczności, troski o zdrowie i tworzenia więzi międzyludzkich. 

Wpływ na społeczność lokalną 

Projekt Ferment&Susz _Lab uruchomił ważną rozmowę o przyszłości żywności w mieście oraz o kompetencjach, które zanikają wraz ze zmianą stylu życia. Wskazał, że tradycyjne formy przetwarzania żywności mogą stać się realnym narzędziem poprawy zdrowia, budowania wspólnoty i wzmacniania odporności mieszkańców – zarówno tej zdrowotnej, jak i społecznej. 

Czego się nauczyliśmy?
Projekt potwierdził rosnące zainteresowanie tematyką żywienia – zwłaszcza wśród młodych osób, które chcą jeść świadomie, ekologicznie i lokalnie. Jednocześnie miejskie warunki życia często utrudniają samodzielne przetwarzanie żywności. 

Ferment&Susz_Lab pokazał, że istnieje realna potrzeba tworzenia miejsc, w których można rozwijać te kompetencje wspólnie. To temat, który zdecydowanie powinien być uwzględniany w dalszym rozwoju dzielnicy Wesoła – jako element budowania lokalnej wspólnoty, zdrowego stylu życia i świadomego podejścia do żywności. 

Plansze do pobrania