2025-09-24
Autorzy:
Termin: Wrzesień 2024 -Marzec 2025
Założenia i cel
Projekt „Habitat Wesoła” powstał jako wynik badań nad sposobami społecznego angażowania mieszkańców – w formie rekompensaty innej niż finansowa. Prototyp miał za zadanie sprawdzić, jakiego rodzaju zaangażowanie działa, które jego aspekty są skuteczne, a które wymagają korekty. Efektem miały być rekomendacje dotyczące możliwych zmian w działaniach Apteki Designu i KBF.
Spotkanie założycielskie Habitat Wesoła, fot. Alicja Rzepa
Społeczna Misja Kosmiczna miała na celu przede wszystkim przygotowanie społeczeństwa do wizji lotów w kosmos – czegoś, co staje się coraz bardziej realne (patrząc chociażby na działania AGH Space Systems, NASA, Space X), a co wciąż nie jest szeroko uświadomione społecznie.
Projekt miał również rozpocząć szerszą dyskusję na ten temat. Działał na zasadzie porównywalnej do ziemskiego habitatu dla przyszłych kosmonautów – miejsca przygotowującego do życia w innych warunkach, będącego symulacją sytuacji ostatecznej.
Jednocześnie założenie habitatu to symboliczny akt tworzenia czegoś nowego – przestrzeń do rozmowy o tym, jak mogłyby wyglądać nowe społeczności w kosmosie. Pretekst do rozpoczęcia rozmowy, jakie rozwiązania warto wprowadzać już na etapie ich kształtowania, aby rozwiązywać problemy społeczne i środowiskowe u źródła.
Równocześnie projekt stawiał pytanie: a co możemy zrobić już teraz, tutaj – na naszej kosmicznej planecie Ziemi? Dlaczego musimy z tymi rozwiązaniami czekać na nową planetę. Bo często to właśnie odległa perspektywa pozwala nam myśleć poza schematami. A te „kosmiczne” pomysły można zacząć wdrażać już dziś – bez czekania na kolonizację Marsa.
Co powstało?
Od września do stycznia odbywały się spotkania programujące, otwarte dla wszystkich chętnych, którzy mogli zgłaszać pomysły na wydarzenia i działania. Założony został również serwer na platformie Discord, gdzie społeczność mogła angażować się online i zostawać na bieżąco z planowanymi działaniami.
Kosmoterapia, fot. Alicja Rzepa
W ten sposób powstał program trzech ogólnodostępnych wydarzeń:
Wystawa
Zorganizowana we współpracy z Centrum Nauki i Zmysłów WOMAI – jako antywystawa. Była to przestrzeń wolna od technologii cyfrowych, dająca możliwość refleksji nad codziennym życiem i miejscem człowieka w kosmosie.
Ideaton
Weekendowe, 24-godzinne wydarzenie, które zainspirowało uczestników do tworzenia i szukania rozwiązań dla najważniejszych wyzwań miejskich. Ideaton dotyczył wyzwania bezpieczeństwa żywieniowego miast i przyszłościowych form dystrybucji żywności. Wydarzenie okazało się niezwykle inspirujące – zarówno dla uczestników, organizatorów, jak i partnerów projektu. Projekty tylko proponują rozwiązania problemów – wskazują też istotne dla mieszkańców trudności i wyzwania branży gastronomicznej w Krakowie. Projekty zostaną udostępnione wraz wytłumaczeniem formuły ideatonu w Aptece Designu.
Warsztaty
Poprowadzone w języku angielskim umożliwiły udział w wydarzeniach także osobom z zagranicy mieszkającym w Krakowie. Skupiały się na pojęciu ekonomii regeneratywnej oraz ośmiu formach kapitału.
Rozbudowana część teoretyczna, poparta licznymi przykładami, spotkała się z dużym zainteresowaniem uczestników, a moduł praktyczny i warsztatowy skutecznie zaktywizował ich do refleksji i dyskusji.
Jedną z głównych barier okazał się brak odpowiedniej terminologii w języku polskim, co utrudnia pełne zrozumienie i popularyzację tematu.
Ideaton, fot. Alicja Rzepa
Rekomendacje
Wnioski z tych działań są jednoznaczne: mieszkańcy Krakowa są otwarci na uczestnictwo w wydarzeniach poruszających niszowe, ambitne tematy – takie jak ekonomia regeneratywna, alternatywne formy kapitału czy tworzenie inicjatyw wykraczających poza główny nurt (jak np. antywystawa).
Aby jednak takie projekty miały trwałość i rozwijały się, potrzebny jest lider – osoba, która wyznaczy kierunek, zmotywuje uczestników do działania i będzie dbać o ciągłość zaangażowania. Równocześnie istotne jest komunikowanie kolejnych etapów projektu i docieranie do osób zainteresowanych różnymi formami komunikacji.
Ideaton pokazał również, że brakuje tego typu form aktywności dla osób kreatywnych, szczególnie z obszarów artystycznych. Ten format spotkał się z bardzo pozytywnym odbiorem i warto, by na stałe zagościł w ofercie Apteki Designu.
Warsztaty również cieszyły się dużym zainteresowaniem. Tematyka nie została w pełni wyczerpana, a uczestnicy wyrazili chęć udziału w kolejnych edycjach. Ich potencjał zasługuje na rozwinięcie – mogą stać się stałym elementem programu Apteki Designu.
Jedną z barier w dalszym rozwoju jest niedobór terminologii w języku polskim, szczególnie w zakresie ekonomii regeneratywnej i alternatywnych form kapitału. Stąd pojawiła się koncepcja stworzenia polskiego „pojęciownika” – słownika pojęć, który mógłby ułatwić popularyzację tych tematów i wspierać rozwój nowych inicjatyw.
Jednym z bardziej ambitnych pomysłów zaproponowanych w ramach projektu było utworzenie DAO (Decentralized Autonomous Organization) dla dzielnicy Wesoła. Choć idea została dobrze przyjęta, jej realizacja wymaga dodatkowych zasobów – zarówno finansowych, jak i eksperckich. Kluczowy jest tu dostęp do osób z doświadczeniem w prowadzeniu podobnych projektów.
Dalsze działania
Zgodnie z wyciągniętymi wnioskami i rekomendacjami, wydarzenia w formule ideatonu oraz warsztatów o podobnym charakterze zostaną włączone do stałej oferty Apteki. W programie pojawią się również warsztaty poświęcone ekonomii regeneratywnej oraz różnym formom kapitału.
Projekt zaprezentowany podczas ideatonu – roboczo nazwany „SuszLab” – zostanie wdrożony w formie prototypu.
Apteka Designu we współpracy z Obserwatorium Trendów dla Kultury (OTK) podejmie próbę stworzenia polskiego pojęciownika dotyczącego ekonomii regeneratywnej i alternatywnych form kapitału, by ułatwić popularyzację i dalsze rozwijanie tych zagadnień.
Habitat Wesoła włączy się również w organizację AGH Space Week w maju prezentując wyniki prototypu.
Temat stworzenia DAO dla dzielnicy Wesoła pozostaje otwartą ścieżką rozwoju. Projekt czeka na ekspertów i osoby chętne do zaangażowania się w jego realizację.
Załączniki:
O projekcie w trakcie jego trwania pisaliśmy na bieżąco tu:
A tutaj znajdziesz krok po kroku, czym jest projektowanie prototypów i dlaczego jest takie istotne YT
https://www.youtube.com/watch?v=Fqav6EgauYE
Projektowanie prototypów – jak to robimy w OTK? vol.1
